Saga hins þrjóska einyrkja, Bjarts í Sumarhúsum, og baráttu hans við allt og alla er bæði þjóðleg og alþjóðleg – sígild frásögn af hlutskipti fátæks fólks í hörðum heimi. Magnaðar persónulýsingar og djúpur mannskilningur gera þessa miklu sögu að óviðjafnanlegu bókmenntaverki þar sem leikið er á strengi andstæðra tilfinninga af stakri snilld.

Sjálfstætt fólk er þekktasta skáldsaga Halldórs Laxness og sú sem víðast hefur ratað. Hún kom fyrst út í tveimur bindum 1934–1935 og hefur verið gefin út margsinnis síðan á ótal tungumálum.