Íslandsklukkan kom út í þremur hlutum á árunum
1943-46 er Ísland var að öðlast sjálfstæði undan
Dönum og kvað hér við nýjan tón á ferli Halldórs
Laxness.
Halldór tók nú að ræða við samtíð sína
með því að rita sögulega skáldsögu og í verkinu
lýsir hann öllu utan frá, útskýrir aldrei hvað
persónum býr í huga, lætur þær lýsa sér með
orðum sínum en beitir einnig umhverfislýsingum
markvisst í því skyni. Íslandsklukkan var fyrsta
bók Halldórs Laxness sem naut almennrar hylli
hér á landi.
Halldór Laxness styðst mjög við
sögulegar heimildir í Íslandsklukkunni og víkur
í engu frá sögulegum staðreyndum svo stingi í
augu, þótt hann túlki fortíðina á sinn hátt,
sveigi hana undir lögmál skáldskaparins.
Aðalpersónur Íslandsklukkunnar eiga sér allar
sögulegar fyrirmyndir en kveikjan að henni er
bréf sem Jón Helgason prófessor í Kaupmannahöfn
sýndi Halldóri árið 1924.