Hér hefur verið safnað saman greinum sem Halldór Laxness skrifaði á löngu árabili um sambúð lands og þjóðar. Sumar greinanna bera augljós merki þess að vera innlegg í deilumál síns tíma, aðrar hafa víðari skírskotun, en allar eiga þær erindi við samtímann, ýmist sem merkileg heimild um málefni sem brunnu á fólki á liðinni öld eða sem sígild sannindi og áríðandi boðskapur sem ekki fyrnist.