Eftir lok síðari heimsstyrjaldar komu út þrjú verk sem mörkuðu tímamót í íslenskum bókmenntum og jafnvel upphaf samtíma okkar. Þetta voru Vikivaki eftir Gunnar Gunnarsson, Eftir örstuttan leik eftir Elías Mar og Uppstigning eftir Sigurð Nordal. Í Sögusögnum er fjallað um einkenni þessara verka, stöðu þeirra í bókmenntasögunni og þau tengd við skrif erlendra skálda.